Chợ truyền thống TP.HCM tìm sức sống mới từ du lịch

Tìm một nhóm khách hàng mới cho những khu chợ lâu đời

Tình trạng sức mua giảm, nhiều quầy sạp đóng cửa hoặc sang nhượng đang tạo áp lực không nhỏ đối với các chợ truyền thống. Trước thực tế này, những chợ lâu đời như Bình Tây, Tân Định hay Bến Thành bắt đầu tìm cách khai thác một nhóm khách hàng khác: du khách trong và ngoài nước.

Theo thông tin Tuổi Trẻ công bố ngày 29/9/2026, các đơn vị quản lý chợ đang triển khai nhiều giải pháp từ phát triển sản phẩm đặc trưng, cải thiện văn hóa kinh doanh, kết nối doanh nghiệp lữ hành đến bổ sung các hoạt động trải nghiệm.

Khi một đôi guốc trở thành lý do để khách tìm đến chợ

Một trong những ví dụ đáng chú ý nhất đang diễn ra tại chợ Tân Định. Được xây dựng từ năm 1926, ngôi chợ không chỉ có giá trị mua bán mà còn mang trong mình những yếu tố kiến trúc và lịch sử. Gần đây, các dịch vụ may đo thời trang, áo dài và đặc biệt là đóng guốc mộc tại chỗ đang thu hút nhiều khách nước ngoài.

Theo ghi nhận được Tuổi Trẻ dẫn lại, guốc tại một số gian hàng có giá phổ biến khoảng 100.000 đến 350.000 đồng một đôi. Những ngày cao điểm, một sạp có thể tiếp 50 đến 60 khách, nhiều người mua cùng lúc vài đôi.

Đây không phải hiện tượng đơn lẻ. Trước đó, VnExpress ghi nhận các video về trải nghiệm đóng guốc tại Tân Định lan truyền trên mạng xã hội đã kéo lượng khách nước ngoài đến một số cửa hàng tăng khoảng 30 đến 50%.

Điểm đáng chú ý nằm ở chỗ khách không đơn thuần chọn một đôi guốc có sẵn. Họ được xem người thợ làm việc, lựa chọn kiểu dáng, thử sản phẩm và mang về một món đồ gắn với trải nghiệm tại Việt Nam. Sản phẩm vật lý vẫn là đôi guốc. Nhưng thứ được bán thêm chính là câu chuyện.

Cùng tại Tân Định, các ngành vải, thời trang và dịch vụ may đo cũng đang hút khách đến từ Malaysia, Indonesia, Ấn Độ, Trung Quốc và nhiều thị trường khác. Tại một số cơ sở may đo ở các chợ Tân Định, Bến Thành và khu vực chợ Phạm Văn Hai, khách nước ngoài chiếm tỷ trọng lớn trong nhóm khách sử dụng dịch vụ, đặc biệt với áo dài và áo bà ba.

Chợ Bình Tây muốn kết nối thương mại với du lịch

Tại chợ Bình Tây, câu chuyện lại đi theo một hướng khác. Ngoài lợi thế kiến trúc và vị trí trong khu vực Chợ Lớn, chợ đang từng bước bổ sung các tiện ích dành cho khách du lịch.

Theo bà Nguyễn Ngọc Quế Phương, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Bình Tây, chợ đã triển khai thanh toán quốc tế, tổ chức các hoạt động trải nghiệm như làm lồng đèn, bánh trung thu và đang chuẩn bị ứng dụng công nghệ để khách có thể quét mã QR tìm hiểu thông tin về chợ. Đơn vị quản lý cũng muốn tăng kết nối với các doanh nghiệp lữ hành trong định hướng phát triển mô hình thương mại kết hợp du lịch trong những năm tới.

Với người bán, sự thay đổi cũng xuất hiện ở cách đóng gói sản phẩm. Một số tiểu thương kinh doanh bánh kẹo, hạt điều, cà phê hay mứt đã chủ động chuẩn bị bao bì đẹp hơn, khối lượng phù hợp và thuận tiện để du khách mang về làm quà.

Chi tiết tưởng nhỏ nhưng phản ánh một thay đổi quan trọng: từ tư duy bán thứ mình có sang thiết kế sản phẩm phù hợp với nhu cầu của nhóm khách hàng mới.

Bến Thành tính đến kinh tế ban đêm

Chợ Bến Thành đang đứng trước bài toán đặc biệt hơn khi, theo thông tin đơn vị quản lý được báo chí dẫn lại, khách nước ngoài chiếm hơn 80% lượng khách nhưng có xu hướng sụt giảm. Đại diện đơn vị quản lý chợ cho biết đang tính toán phương án phát triển khu ẩm thực ban đêm, kết hợp kinh doanh ăn uống với các chương trình biểu diễn nghệ thuật và văn hóa.

Trong khi đó, tại Tân Định, đơn vị quản lý dự kiến chỉnh trang khu vực xung quanh chợ, phát triển khu ẩm thực, tăng kết nối với Nhà thờ Tân Định, bổ sung đồ lưu niệm và tiếp tục cải thiện văn hóa mua bán.

Theo ông Lê Quang Thiện, Phó giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Tân Định, lượng khách du lịch đến chợ những năm gần đây tăng trung bình khoảng 10 đến 15% mỗi năm và năm 2026 có thể tăng khoảng 20%. Đây là dự kiến được nêu trong thông tin báo chí, chưa phải kết quả tổng kết cả năm.

Bài toán không còn đơn giản là làm sao bán nhiều hàng hơn

Nhìn rộng hơn, những gì đang diễn ra cho thấy chợ truyền thống phải đối diện với một thay đổi mang tính cấu trúc. Nếu người tiêu dùng chỉ cần mua một chiếc áo, hộp bánh hay món đồ gia dụng, họ có quá nhiều lựa chọn từ sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, cửa hàng tiện lợi đến trung tâm thương mại. Chợ rất khó giành lại lợi thế chỉ bằng cách bán cùng một món hàng.

Nhưng thương mại điện tử không thể thay thế hoàn toàn cảm giác bước vào một khu chợ gần trăm năm tuổi, xem một người thợ đóng đôi guốc trước mắt mình, lựa vải rồi may áo dài tại chỗ, thưởng thức món ăn bản địa hay nghe câu chuyện về lịch sử của khu phố. Đó chính là khoảng trống mà chợ truyền thống có thể khai thác.

Thay vì cạnh tranh trực diện với online về sự tiện lợi, chợ có thể cạnh tranh bằng những thứ online khó sao chép: không gian, con người, văn hóa, nghề thủ công và trải nghiệm tại chỗ.

Góc nhìn Bài Học Kinh Doanh

Câu chuyện của các chợ TP.HCM gợi ra một bài học đáng chú ý cho nhiều mô hình kinh doanh truyền thống. Khi hành vi khách hàng thay đổi, đôi khi vấn đề không nằm ở việc sản phẩm cũ đã hết nhu cầu. Điều cần thay đổi là cách sản phẩm được đóng gói, trải nghiệm và kể lại.

Một đôi guốc mộc từng là mặt hàng bình thường có thể trở thành sản phẩm du lịch khi khách được lựa chọn và chứng kiến quá trình hoàn thiện. Một dịch vụ may đo vốn quen thuộc có thể trở thành trải nghiệm văn hóa đối với du khách quốc tế. Một khu chợ cũ có thể trở thành điểm đến nếu kiến trúc, ẩm thực và lịch sử được kết nối thành một hành trình đủ hấp dẫn.

Tuy nhiên, việc chuyển đổi này không thể chỉ dựa vào nỗ lực riêng lẻ của từng tiểu thương. Các kế hoạch liên quan đến chỉnh trang không gian, giao thông, hoạt động ban đêm, sản phẩm du lịch hay kết nối tour đều cần sự phối hợp của nhiều cơ quan quản lý.

TS Dương Đức Minh, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Kinh tế và Du lịch TP.HCM, cũng lưu ý rằng nếu sản phẩm tại chợ thiếu sức hút và thiếu chuẩn mực rõ ràng, việc quảng bá cũng như kết nối các công ty lữ hành sẽ gặp hạn chế.

Vì vậy, bài toán cứu chợ có lẽ không chỉ là tìm cách đưa thật nhiều người quay lại mua hàng. Bài toán lớn hơn là tạo ra một lý do đủ hấp dẫn để người ta muốn đến chợ, muốn ở lại lâu hơn, muốn chi tiêu và sau cùng là muốn kể lại trải nghiệm ấy cho người khác.

Gợi ý hành động