Burn rate và runway: cách tính cho startup

Gross burn, net burn và runway là gì?

Trong khung tính của bài, gross burn là tổng tiền chi vận hành mỗi tháng. Net burn là tiền chi vận hành trừ tiền thu vận hành; số dương thể hiện tiêu hao tiền. Khoản đầu tư mới hoặc vốn vay nhận được không phải doanh thu vận hành và không nên dùng để làm net burn trông tốt hơn.

Runway đơn giản bằng tiền khả dụng chia net burn hằng tháng, khi net burn lớn hơn 0. Nếu tiền thu bằng hoặc cao hơn tiền chi, công thức không cho một thời điểm cạn tiền hữu hạn trong giả định hiện tại. Điều đó không chứng minh doanh nghiệp an toàn trong mọi kịch bản.

Stripe lưu ý dự báo cần thực tế vì mục đích là hỗ trợ quyết định quản trị tiền. Y Combinator cũng nhấn mạnh việc biết rõ tiền và runway trước khi hành động. Khung dưới đây giúp rà soát sơ bộ, không thay thế báo cáo kế toán hay kế hoạch tài chính chi tiết.

Ví dụ giả định: doanh thu tăng nhưng thời gian dự phòng vẫn ngắn

Một startup có 900 triệu đồng tiền khả dụng. Mỗi tháng tiền chi vận hành là 300 triệu đồng, tiền thực thu từ khách là 180 triệu đồng. Net burn bằng 120 triệu đồng; runway đơn giản bằng 900 ÷ 120 = 7,5 tháng nếu mọi thứ giữ nguyên.

Nếu có 150 triệu đồng chi một lần sắp phát sinh mà chưa nằm trong mức chi tháng, tiền dùng để ước tính còn 750 triệu đồng. Runway sau khi dành khoản đó còn 6,25 tháng. Phải kiểm tra khoản chi một lần có đã được tính trong số chi vận hành hay chưa để tránh trừ hai lần.

Nếu tiền thu giảm 20%, chỉ còn 144 triệu đồng mỗi tháng, net burn tăng lên 156 triệu đồng. Với 750 triệu đồng còn lại, runway ước khoảng 4,81 tháng. Các phép tính là ví dụ giả định, không dự báo cho một doanh nghiệp cụ thể.

Máy tính runway: thử trực tiếp với số liệu của bạn

Nhập các khoản theo cùng một đơn vị triệu đồng. Công cụ trừ khoản chi một lần chưa tính trong chi tháng trước, rồi chia cho net burn. Có thể thay đổi mức thu để thử một kịch bản. Dữ liệu tính trong trình duyệt, không gửi lên máy chủ.

Công cụ giả định chi một lần xảy ra ngay và mức thu chi hằng tháng không đổi. Nếu dự báo thay đổi theo từng tháng, dùng bảng thu chi theo kỳ; không lấy kết quả này làm ngày cạn tiền chính xác.

Xác định tiền khả dụng trước khi tính

Bắt đầu từ tiền doanh nghiệp có thể sử dụng cho hoạt động, sau khi xác định phần bị hạn chế sử dụng hoặc đã dành cho nghĩa vụ cần bảo vệ. Không cộng hạn mức chưa giải ngân, khoản gọi vốn chưa nhận, hàng tồn kho hay doanh thu chưa thu vào số tiền sẵn có. Các khoản như trả nợ gốc, thuế, đầu tư thiết bị hoặc chi theo quý cần được ghi đúng kỳ trong dự báo; nếu chúng chưa nằm trong mức chi của công cụ, runway hiển thị chưa phản ánh toàn bộ nghĩa vụ.

Nếu đã trừ một nghĩa vụ khỏi tiền khả dụng, đừng tiếp tục trừ cùng nghĩa vụ đó trong khoản chi một lần của công cụ. Với dự báo theo lịch, cách khác là giữ số dư thực và đưa nghĩa vụ vào đúng ngày thanh toán. Điều quan trọng là chọn một cách nhất quán và không bỏ sót hoặc tính trùng.

Bảng thu chi cho thấy điều phép chia trung bình bỏ qua

Tình huống giả định: số dư đầu tuần là 200 triệu đồng, đầu tuần phải trả 220 triệu đồng, cuối tuần khách mới chuyển 100 triệu đồng. Tổng cuối tuần có thể dương nhưng doanh nghiệp vẫn thiếu tiền ở thời điểm phải thanh toán. Runway theo mức trung bình không thể hiện được điểm này.

Một bảng dự báo tối thiểu ghi: số dư đầu kỳ, từng khoản thu dự kiến và độ chắc chắn, từng khoản chi đến hạn, số dư cuối kỳ. Số dư cuối kỳ bằng số dư đầu kỳ cộng tiền thu trừ tiền chi. Khi cần, chia kỳ theo ngày thay vì theo tuần.

Theo dõi riêng tiền chắc chắn, tiền có khả năng và tiền chưa cam kết. Đọc kịch bản khách trả chậm, chi phí tăng hoặc kế hoạch vốn bị lùi. Đừng dùng kịch bản tốt nhất làm phương án duy nhất cho khoản chi không thể đảo ngược.

Runway ngắn hơn: nên kiểm tra quyết định nào?

Rà soát các khoản chi chưa cam kết, điều kiện thanh toán với khách, công nợ và tốc độ biến hàng thành tiền. Khi cân nhắc giảm chi, nhìn cả tác động đến khả năng giao hàng, chất lượng và doanh thu tương lai. Cắt một hoạt động tạo tiền chỉ vì dễ cắt có thể làm vấn đề nặng thêm.

Nếu một dự án mở rộng cần thêm tiền, yêu cầu lịch chi, thời điểm thu và kịch bản không đạt dự kiến. Một vòng vốn đang trao đổi chưa phải tiền đã có. Founder cần phối hợp với kế toán và người phụ trách tài chính để xác nhận nghĩa vụ thực trước khi quyết định.

Gợi ý hành động